Dòng Truyền Thừa Gelug

Gelug có nghiã là Hạnh Đức và còn được gọi là dòng Hoàng Mão (Mũ Vàng)... Đức Đạt Lai Lạt Ma đời thứ 14 hiện nay là vị lãnh đạo thế tục cũng như lãnh đạo tinh thần của cộng đồng Tây Tạng trên khắp thế giới nói chung và của dòng Gelug nói riêng. 

Tuy nhiên, theo truyền thống bắt đầu từ sau khi Sơ Tổ Tsongkhapa qua đời vào thế kỷ thứ 14, vị Pháp Vương nắm giữa dòng truyền thừa Gelug lại là một vị cao tăng được ban cho tước hiệu Ganden Tripa, có nghĩa là "người nắm giữ ngôi báu ở Tổ Đình Ganden." Hiện này, ngài Ganden Tripa đời thứ 101, Khensur Lungri Namgel, là người nắm giữ dòng truyền thừa Gelug và ngôi báu Ganden...

Những giáo huấn của các dòng Kadampa, Kagyu và Sakya (thế kỷ 11) và Gelug (thế kỷ 14) đều được xem như là thuộc Tân Phái Dịch Thuật (New Translation School) trong khi những giáo huấn của dòng Nyingma (thế kỷ 8-9) thuộc về Cựu Phái Dịch Thuật (Old Translation School). 

Ngài Atisha và Giáo Huấn Lojong - Rèn Luyện Tâm

Truyền Thống Kadam

Đại Đệ Tử Dromton và Tu Viện Reting

Sơ Tổ Tsongkhapa và Dòng Truyền Thừa Gelug

Giáo Lý Lamrim - Những Bước Tuần Tự Trên Con Đường Tu

Các Đại Tu Viện Ganden, Drepung và Sera 

Đức Đạt Lai Lạt Ma

Truyền Thống Kadam
Lịch Sử Tóm Lược
 
982-1054
 Đại sư Atisha

  1042
  Đại sư Atisha đến Tây Tạng
 
  1008-1064
  Đại đệ tử Dromton

 1056
 Tổ đình Reting của truyền thống Kadam được Dromton thiết lập

  Thế Kỷ 11
  Đại sư Gampopa
xuất gia theo truyền thống Kadam (về sau kết hợp hai truyền thống Kadam và Kagyu)

Ï Ï Ï

Dòng Gelug
Lịch Sử Tóm Lược

1357-1419
 Đại sư Tsongkhapa
gia nhập tu viện Reting (1397);
thiết lập lễ hội Nguyên Đán Monlam (1408)

  1391-1475
  Gendun Druppa (đại đệ tử của Tsongkhapa) tức Đức Đạt Lai Lạt Ma đời thứ Nhất

  1409-1447
Các đại tu viện dòng Gelug được thành lập:
Tu viện Ganden (1409)
Tu viện Drepung (1416)
Tu viện Sera (1419)
Tu viện Chamdo (1437)
Tu viện Tashilhunpo (1447)
   
Thế kỷ 15 - thế kỷ 16
 Đạt Lai Lạt Ma đời thứ Nhì (Gendun Gyatso)
Đạt Lai Lạt Ma đời thứ Ba (Sonam Gyatso)
Đạt Lai Lạt Ma đời thứ Tư
(cháu cố của Altan Khan)

  1578
  Đạt Lai Lạt Ma đời thứ Ba được đại đế Mông Cổ Altan Khan tấn phong tước hiệu "Đạt Lai Lạt Ma"

1617-1682
  Đạt Lai Lạt Ma đời thứ Năm lên nắm quyền trị vì Tây Tạng vào năm 1641

Theo : Viet Nalanda Foundation, Inc.