Một trong những ảnh nguyên mẫu Daguerre (daguerréotype) đã làm xáo trộn lịch sử ngành nhiếp ảnh

Những chuyên gia Pháp và  Mỹ tranh luận về việc bức chân dung chụp đầu tiên  của  nhân  loại do Louis Daguerre ký năm 1837.

Bức chân dung nhỏ xíu chỉ nằm gọn trong lòng bàn tay nhưng hiệu quả của  nó như một trái bom đã làm xáo trộn thế giới vi mô của những  chuyên gia. Ðó là  một khuôn mặt  trắng bệch của  một người đàn ông, tóc bù xù, mắt mở to, khắc  trên một tấm chì  phủ bạc mà  khi muốn coi, phải nghiêng một cách kiên  nhẫn mới  thấy những  nét của  ông  ta  nổi lên, cũng  như trong  cái gương vậy.

Sau lưng  tấm ảnh có ghi năm 1837 bằng  thủ  bút, luôn luôn kèm theo tên  tác  giả là Louis  Daguerre. Louis Daguerre sáng tác ngành máy ảnh chung với Niépce, nhưng đã đăng riêng tên mình vào phương thức sáng chế và  trình ra cho công chúng  năm 1839.

Bức  ảnh này hiện  nằm trong  tay Marc  Pagneux, người buôn ảnh nổi tiếng và là chủ nhân bức ảnh nguyên mẫu đặc  biệt này: "Nó không  phải chỉ là một bức ảnh mà là một vật thuộc lịch sử khoa họ" Bức ảnh đã được in ra -tức  là đã tiết lộ- trong báo Le Monde và  bài Nghiên cứu phim ảnh (Études photographiques) do nhà sử  học  nghệ thuật  André Gunthert và  kỹ sư Jacques Roquencourt viết.

 Những  phản ứng đầu tiên không  phải từ Pháp, mà từ Hoa kỳ, một nước sản sinh nhiều nhà nghiên cứu về phương thức Daguerre. Nhiều người không tin, nghi ngờ khi chưa thấy ảnh, có người  thì chào đón phát minh. Chữ ký, ngày chụp, tính chất chung đã biện hộ cho sự chính xác của vật, nhưng  cũng  có những  người  chờ phân tích tấm bảng đồng  mới tin được. Sự khám phá này cụ thể hóa cho lời tuyên bố của chính Daguerre hồi tháng  Hai năm 1838: ớc Pháp  (Niépce và Daguerre) và  nước anh (Talbot) bàn cãi về phát minh ngành nhiếp ảnh.              

Các  nhà sử học Hoa Kỳ xâu xé nhau từ mười lăm năm nay vụ tấm ảnh xưa nhất khoảng năm 1839, giờ đây tấm ảnh này sớm hon tới hai năm. Sự chính xác của bức  hình này đã không những có sớm hơn ai năm mà chỉ cần ngồi hai phút để chụp, trong  khi đó Daguerre, năm 1939, muốn chụp hình, phải ngồi im dưới nắng trong  15 phút

Hình: Niépce và bức ảnh đầu tiên cuả nhân loại

Chính Niépce là người đã chụp được  hình cái mái nhà  vào khoảng năm 1827 tuy rằng  hơi mờ nhưng  là hình xưa nhất trong  lịch sử ngành nhiếp ảnh. Năm 1829 Niépce  cộng tác với Daguerre để phát triển  phương thức chụp hình của ông. Nhưng  ông  mất năm 1833 nên  Daguerre đã giành lấy phát minh đó một mình. Niépce đã phát minh ra phương thức chụp ảnh và  Daguerre đã dùng  nó để làm thương  mại.  Gunthert và Jacques Roquencourt nhận xét: Niépce dễ thương hiền lành đã phát minh  ngành nhiếp ảnh và Daguerre là kẻ dữ đã hưởng một mình bằng cách thương mại hóa phương thức của Niépce. Niépce là người chơn chất, dân miền tỉnh (Chalon-sur-Saône) còn Daguerre ở tại Paris, là dân ăn chơi, là nhà  kinh doanh giàu có, một nhân vật ít được cảm tình.

 THEO: Vietsciences-Nguyễn Vũ Ngân Hà