Hòa bình trong năm giới - Nguyễn Thế Đăng

Lịch sử loài người luôn luôn có chiến tranh, đến độ học lịch sử là học về những cuộc chiến tranh. Hòa bình là điều khó khăn đối với con người.

Đến cả một danh nhân như Einstein mà cũng hỏi Freud, trong một bức thơ gởi công khai: “Có thể giải thoát con người khỏi chiến tranh không?” Freud đã trả lời: “Theo khái niệm Eros (bản năng sống) và Thanatos (bản năng chết) thì không thể tách tính hiếu chiến, tính tàn phá ra khỏi con người”.

Nhưng Freud cũng nói sự phát triển văn hóa có khả năng chấm dứt chiến tranh vì sẽ làm cho lý trí phát triển. Lý trí phát triển có thể kiểm soát, làm dịu “bản năng bạo động, hiếu chiến”.

Quả thật trong lịch sử loài người cũng có không ít người giải thoát khỏi chiến tranh. Như vua Trần Nhân Tông trước khi chiến đấu chống quân Nguyên Mông, vào cuối năm 1284, đã triệu tập các bô lão trong nước hỏi ý kiến đánh hay hàng trong hội nghị Diên Hồng.

Sau khi chiến thắng vua cho thả tất cả tù binh về nước, thậm chí đã bỏ qua không xét đến những người đầu hàng, theo giặc. Điều này nói lên rằng sự chiến thắng của đời Trần không phải là một bạo lực thắng một bạo lực mà là một sức mạnh của hòa bình thắng một bạo lực; không phải là chiến tranh thắng chiến tranh, mà là hòa bình thắng chiến tranh.

Gandhi đã tiến hành một cuộc chiến tranh bất bạo động với đế quốc Anh để đem lại độc lập cho Ấn Độ, nền độc lập sớm nhất ở Châu Á thuộc địa. Sức mạnh để giải phóng Ấn Độ là sức mạnh của bất bạo động.

Bất bạo động của Gandhi lấy cảm hứng không ít từ Phật giáo. Sau đây chúng ta khảo sát bất bạo động, không hiếu chiến, hòa bình trong Năm Giới căn bản của một con người. Tổng quát, Năm Giới là sự không làm hại, không bạo động, không gây khổ đau thấm nhuần nơi thân khẩu ý. Một thân khẩu ý không làm hại, không gây khổ đau là một thân khẩu ý từ bi.

Không giết hại: không làm hại người khác và thiên nhiên. Nói cách khác, tôn trọng sự sống. Đây là sự cộng sinh hòa bình với thế giới và con người, trong đó có sự tôn trọng tính đa dạng.

Không trộm cướp: trộm cướp là dùng bạo lực để đạt cái mình tham muốn một cách phi pháp. Chúng ta thấy tham nhũng, bóc lột, đầu cơ…cho đến đạo văn, đạo nhạc đều là sự bạo động đến quyền lợi của người khác. Những bạo động ấy làm mất đi sự công bằng và hòa bình trong xã hội.

Không tà dâm: có hành động dục tính với một người nào đó mà không được sự chấp nhận của hai bên liên hệ (cha, mẹ, gia đình…) là tà dâm. Điều này làm hư hỏng những tương quan của hai đương sự với những người thân, và mở rộng ra, với xã hội.

Không nói dối: (nếu kể thêm cho đủ những giới về khẩu là: không nói lưỡi hai chiều, không ác khẩu, không nói lời thêu dệt). Nói dối làm mất hòa bình, vì sự bạo động này làm rối loạn xã hội, nói dối là làm hại người khác bằng cái không phải là sự thật. Ác khẩu như chửi thề là bạo động, làm hư hại ngôn ngữ và dùng ngôn ngữ để bạo động, tấn công và làm hại người khác.

Không say sưa mất tự chủ: sự say sưa mất tự chủ đưa đến làm hại người khác.

Chỉ nói sơ qua như vậy, vì năm giới có nơi mọi ngóc ngách của đời sống, vì năm giới bao gồm thân khẩu ý tức là toàn bộ thế giới của một con người. Phạm vào năm giới là xâm phạm sự an toàn và hòa bình của xã hội. Một người quý trọng hòa bình là người giữ được năm giới. Ngoài ra năm giới giữ gìn tính minh bạch, tức là một yếu tố quan trọng của sự lành mạnh của xã hội.

Một điều chúng ta cần phải thấy là năm giới liên hệ mật thiết với nhau. Phạm một giới  là đồng thời phạm cả năm giới , dù chỉ phạm trong ý, vì một giới ngầm chứa bốn giới kia. Chẳng hạn ‘ tà dâm’ là chúng ta đã ‘trộm cắp’ sự trong sạch của một người, ‘trộm cắp’ của gia đình người khác, đã ‘giết hại’ người khác, đã ‘nói dối’, đã ‘ say sưa mất tự chủ’. Còn ‘say sưa mất tự chủ’ chẳng hạn bằng rượu, chúng ta đã tự ‘nói dối’ với mình rằng rượu không tác hại, chúng ta có thể làm điều ‘tà dâm’, có thể ‘trộm cắp’, và có thể ‘giết hại’.

Năm giới càng lúc càng được hiểu  một cách vi tế hơn và phát huy sức mạnh của nó một cách rộng lớn hơn, khi tâm thức chúng ta càng vi tế, tinh nhạy và sắc bén hơn.

Giữ giới trước hết là cho chính mình. Cầm đồ dơ thúi liệng ai, tay chúng ta bị dơ thúi trước. Chửi mắng chê bai ai, miệng chúng ta tổn thương trước. Nghĩ xấu ác cho ai, ý chúng ta bị dính nhiễm xấu ác trước.

Ban đêm, trời mưa mới xong, côn trùng cóc nhái kêu inh ỏi, phải dẫm lên cỏ để đi vệ sinh, chúng ta phát khởi một tâm không muốn làm hại, không muốn đạp chết những côn trùng, chúng ta tránh hết sức, tâm chúng ta liền nảy nở sự không muốn làm hại, sự muốn bảo toàn đời sống, lúc đó chúng ta chứng nghiệm ngay từ bi là gì. Nếu giữ được tâm không muốn làm hại như vậy suốt một ngày, chúng ta sẽ thấy tâm ta tràn đầy từ bi an ổn, cuộc đời tràn đầy hòa bình và hạnh phúc như thế nào.

Thậm chí nếu tôi đang viết bài này với một tâm trạng muốn hơn người, ai chê thì tôi sẳn sàng phản công, chiến đấu, tôi đã có một tâm hiếu chiến, tôi đã bạo động, tôi đã đánh mất hòa bình trong tâm mình. Mà hòa bình là một trạng thái của hạnh phúc.

Không sống bằng sự khổ đau của người khác, không tạo dựng hạnh phúc của mình trên bất hạnh của người khác, trái lại muốn cho người khác được hạnh phúc, được khỏi dau khổ, được an vui, được thanh thản, hòa bình, đó là Từ Bi Hỷ Xả.

Đó là hạnh phúc trường cửu nơi tâm của một người mà người ấy có thể có trên thế gian này. Hạnh phúc ấy có thể lớn rộng đến vô lượng vì Từ Bi Hỷ Xả có thể mở rộng đến vô lượng  (Bốn Vô Lượng Tâm). Không gây đau khổ cho người khác, trái lại mong muốn và làm việc cho hạnh phúc của người khác, nền tảng Giới này làm phát sanh mọi thái độ sống của người Phật tử như Lục Hòa, Bốn Nhiếp Pháp, Phát Nguyện, Hồi Hướng, Sáu Ba La Mật…

Chúng ta cần thấy rõ điều này: giới là hòa bình, là sự không muốn gây tổn hại ở trong tâm. Nó có trước và cần có trước pháp luật. Pháp luật chỉ là cái đến sau, cái để trừng phạt điều đã xảy ra. Khi pháp luật ra tay thì mọi sự đã xảy ra rồi, sự tổn hại đã làm rồi, khổ đau đã xảy ra rồi.

Không làm hại không chỉ là luân lý, đạo đức mà là toàn bộ văn hóa. Có một người nào làm hại người khác mà được nhân loại xem là anh hùng, là danh nhân? Và có phải vì làm được nhiều lợi ích, đem lại nhiều hạnh phúc cho người khác mà một người được tôn vinh là một  danh nhân, vĩ nhân, là Thánh, là Bồ Tát ?

Đời sống hằng ngày vẫn diễn ra trong nền tảng giá trị không làm hại này, mặc dầu chúng ta ít nhận ra: những lời ‘xin lỗi’, ‘cám ơn’, ‘cho phép tôi…’, ‘tôi có làm phiền…’ chính là sự biểu lộ của văn hóa không làm hại, văn hóa hòa bình này. Một thí dụ về văn hóa: trà đạo của Đông Á. Trà đạo không chỉ là uống trà, mà là uống và thưởng thức một tâm thức hòa bình nơi chính mình, nơi người khác và nơi sự vật.

Giữ giới là từ bi và trí huệ khai mở, nghĩa là Phật tính khai mở.

Giới không phải là một phương tiện mà chúng ta  sẽ bỏ lại khi đến gần những giai đoạn cuối trên con đường Phật đạo. Trái lại, giới là nền tảng của con đường trí huệ và từ bi, nó không thể tách rời trí huệ và từ bi, và cho đến lúc cuối cùng, nhờ đi kèm với trí huệ và từ bi mà nó trở thành ‘muôn hạnh muôn đức’ của một con người toàn thiện và toàn diện, của một vị Phật.

Nguyễn Thế Đăng

Theo: phattuvietnam.net

  • Kinh Đại Bảo Tích (quyển 82)

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 65
  • Du Già Bồ Tát Giới Bổn - Di Lặc Bồ Tát Tuyên Thuyết Tam Tạng Pháp Sư Huyền Tráng phụng chiếu dịch Hán văn Tỳ kheo Thích Pháp Chánh dịch Việt văn

     

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 349
  • Giới là một hình thức vi tế không thấy trong sự tương tục tinh thần, là thứ hình thành thái độ. Một cách đặc biệt, nó là một sự kềm chế khỏi “một hành vi lỗi lầm”, hoặc là một thứ tiêu cực một cách tự nhiên hay một việc mà Đức Phật ngăn cấm cho những cá nhân đặc thù đang tu tập để đạt đến những mục tiêu đặc biệt. Một thí dụ trước đây là việc lấy đi mạng sống của một người khác; một thí dụ sau này là ăn sau buổi trưa, là việc mà giới xuất gia tránh để tâm thức họ được trong sáng hơn cho việc hành thiền vào buổi tối và sáng hôm sau..

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 575
  • Theo truyền thống giới luật của đạo Phật thì vào mỗi nửa tháng, tất cả người xuất gia đều cùng nhóm họp tại một trú xứ nào đó để lắng nghe vị Luật sư (Vinayadharo) tuyên thuyết giới luật mà họ đã phát nguyện lãnh thọ gọi là lễ Bố-tát (Uposatha). Mục đích của buổi lễ này là nhằm tạo cơ hội cho người xuất gia tịnh hóa bản thân dẫn đến sự thanh tịnh và hòa hợp của tập thể Tăng-già. Nếu người xuất gia có vi phạm bất kỳ giới điều nào trong các điều luật được tụng đọc (hoặc tự nhận ra hoặc do người khác chỉ bảo) thì tự thú nhận trước Tăng chúng và nguyện ăn năn sám hối, quyết không để tái phạm. Nếu không vi phạm thì giữ tâm niệm hoan hỷ im lặng..

    Đức Chánh - VHPG

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 460
  • Giới luật của Phật giáo có nghĩa là: “Anh đừng tự làm thương tổn mình, anh đừng tự làm hại mình”..

    Nguyễn Thế Đăng

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 16.003
  • Lịch sử loài người luôn luôn có chiến tranh, đến độ học lịch sử là học về những cuộc chiến tranh. Hòa bình là điều khó khăn đối với con người..

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 18.190
  • Giới luật của Phật giáo cũng như thế, tuy rộng hơn nhiều. Chỉ nhìn một phương diện, giới luật đã rộng hơn pháp luật: pháp luật thì biểu lộ nơi thân (hành động), nơi khẩu (nói năng) mới phạm luật, còn nếu cứ ở trong ý thì ‘tự do’, không phạm. Giới luật thì ở nơi ý cũng đã phạm.
    Ở đây chúng ta chỉ nói đến Năm Giới, căn bản của giới luật Phật giáo, dành cho người sống ở đời lẫn người xuất gia..

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 13.995
  • Trong Phật giáo Ðại thừa, Giới không phải chỉ là một căn bản chung cho mọi người tu Ðạo của bất cứ tông phái nào, Giới cũng không phải chỉ là một bài học vỡ lòng về Ðạo, hay chỉ là một sự thực hành phụ kèm theo các sự thực hành chính yếu của Thiền Quán, mà Giới còn là một chủ trương và thực hành chính yếu lập thành một Tông phái riêng rẽ quan trọng nữa...

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 26.359
  • Hằng năm, vào ngày lễ Phật đản, Phật tử Thiền viện Vạn Hạnh cùng bè bạn thân hữu đều tập hợp tại nơi giảng đường này, đảnh lễ cúng dường đức Phật, và nghe chúng tôi thuyết giảng về những lời đức Phật dạy...

     

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 19.691
  • Đạo đức Phật giáo dựa căn bản trên Giới-Định-Tuệ và được soi sáng bởi lý duyên khới, tứ đế, nhân quả-Luân hồi và vô ngã... trong bài phát biểu này tôi chỉ nêu lên nguồn gốc và mục đích của Giới nhằm giải đáp phần nào thắc mắc của các Phật tử, các nhà nghiên cứu khi đề cập đến vấn đề Giới luật của đạo Phật...

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 16.796
  • Tham sống sợ chết, đó là sự thật của người đời. Thế nhưng tại sao lại giết hại, cắt đứt sự sống của chúng sanh khác? Trong bài viết ngắn này chúng tôi sẽ đề cập đến vấn đề "Không sát sanh" hay "tôn trọng sự sống" như là thái độ sống của một người Phật tử...

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 15.673
  • Giới học là một trong ba học: Giới, Định, Tuệ. Ba học còn được gọi là ba vô lậu học. Gọi là vô lậu học là vì ba học này đưa đến đoạn trừ các lậu hoặc, đưa đến giải thoát mà không phải đưa đến các phước báo sanh thiên...

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 19.287
  • Giáo lý nhân quả nghiệp báo xác định rõ con người là chủ nhân của nghiệp và là kẻ thừa tự của nghiệp. Thế nên, địa bàn chính để đoạn trừ khổ đau là chính mỗi người trong hiện tại và tại đây. Nếu khổ đau phát sinh từ đó, thì cũng từ đó phát sinh sự dập tắt khổ đau, hay phát sinh hạnh phúc..

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 19.698
  • Hành giả học Phật điều kiện đủ là phải học qua ba học Giới-Định-Tuệ, để từ đó hiểu được cốt lõi của sự thực hành tu tập phải đặt nền tảng căn bản từ đâu mà thanh tịnh hóa ba nghiệp thân-khẩu-ý đưa đến giải thóat tất cả mọi thứ phiền não và đạt an vui tịch tĩnh trong cuộc sống? Ba học này còn gọi là ba thắng học; vì nếu hành giả áp dụng ba học này trong tu tập thì chúng sẽ thắng tất cả mọi thứ phiền não nghiệp có được từ trong vô lượng kiếp chúng ta đã tạo ra nhờ vào việc áp dụng ba học này...

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 15.563
  • Thư Gởi Cho Vua Gautamiputra - Thị Giới dịch

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 17.759
  • Quan điểm Phật giáo về đời sống đạo đức của người tại gia là một chủ đề rộng lớn được đề cập rất nhiều trong những lời dạy của đức Phật. Hiện nay có rất nhiều người băn khoăn về vấn đề đạo đức nói chung, có thể vì đạo đức đang trên đà truợt khỏi sự quan tâm và cách cư xử của nhiều người một cách nhanh chóng..

    Dr. Bodhippriya Subhadra Siriwardena

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 13.987
  • Đức Phật Thích Ca nói pháp gần 50 năm, có đến 84.000 pháp môn, vô lượng diệu nghĩa. Mặc dù giáo pháp nhiều như thế, nhưng không ngoài ba môn chính là "giới, định, huệ".
    Trong "giới, định, huệ", thì giới là phần quan trọng, là phần căn bản. Nhờ giới, tâm mới định, tâm có định, huệ mới phát sanh, huệ có phát sanh mới dứt trừ được vô minh phiền não; vô minh phiền não có dứt trừ mới minh tâm kiến tánh và thành Phật. Nhưng giới cũng có nhiều thứ: có thứ cao, thứ thấp, có thứ áp dụng cho hàng xuất gia, có thứ cho hàng tại gia. Trong hàng xuất gia, thì Sa di chỉ giữ 10 giới, Tỳ kheo giữ 250 giới, Tỳ kheo ni đến 348 giới. Về phía tại gia thì có Tam quy, Ngũ Giới, Bát quan trai giới, Bồ Tát giới, Tam quy Ngũ Giới, thì chúng ta đã học rồi; Bồ Tát giới thì khó khăn hơn, chúng ta sẽ học sau. Bây giờ đây, chúng tôi chỉ nói đến Bát quan trai giới...

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 12.078
  • Lò Hương vừa ngún chiên đàn
    Khói thơm ngào ngạt muôn ngàn cõi xa
    Lòng con kính ngưỡng thiết-tha
    Ngửa mong chư Phật thương mà chứng minh.
    Nam-Mô Phạm-Võng Giáo-Chủ Lô-Xá-Na Phật. (3 lần)...

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 13.871
  • Không Sát Sanh là giới thứ nhất trong Ngũ Giới. Chúng ta đang sống trong một thế giới bất toàn, mạnh hiếp yếu, lớn hiếp nhỏ, giết chóc tràn lan khắp nơi. Ngay trong thế giới loài vật, chúng ta cũng thấy cọp ăn nai, rắn ăn nhái, nhái ăn những côn trùng nhỏ, hoặc cá lớn nuốt cá bé, vân vân. Và hãy nhìn về thế giới loài người của chúng ta, chúng ta giết thú, thậm chí có khi vì quyền lợi mà chúng ta còn giết hại lẫn nhau nữa. Chính vì thế mà Đức Phật đặt...

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 13.677
  • Sau khi đã thọ giới, nếu chúng ta có thể dựa trên căn bản “chỉ ác phòng phi, chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành” mà làm theo, thì đó chính là chúng ta đang giữ giới vậy.

    Khi thọ giới rồi thì chúng ta cần phải giữ giới. Giới chính là “chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành”—có nghĩa là “không làm các việc ác, chỉ làm các việc lành.” Giới cũng là “chỉ ác phòng phi,” có nghĩa là...

    Xem Chi Tiết
    Lượt Xem: 17.278

Top Book

Top Book Mp3

Top Bài Viết

Top Music

Top Music Album

 
© Copyright 2009 - 2018 anphat.org - Chịu trách nhiệm nội dung: Thị Đức bienman0811@yahoo.com - Hỗ trợ kỹ thuật votamthoai@gmail.com